Vergeten en herinneren

In de middag stak er een stevige wind op en toen was het, zoals dat gaat in de late herfst, zonder namiddag te worden in één klap donker buiten. Binnen zitten vriendin T. en ik voor een knappende haard. Uit haar tas komt een aardewerken kommetje tevoorschijn dat ze meebracht uit Zuid-Amerika. Vriendin T. is een soldaat in het leger van de liefde en ze was uitgezonden geweest naar Mexico. Ze was er tijdens de dag van de Doden. Hier zeggen we Allerzielen en Allerheiligen en vieren we het lang niet zo uitbundig. Maar daar vindt het zijn oorsprong in rituelen van Latijns-Amerikaanse Indianen. Zoals kerstmis ook zijn oorsprong vindt in een Germaans midwinterfeest. Ik kijk nu ook even met een schuin oog naar ons Sinterklaasfeest. Gelukkig dat alles beweegt in de geschiedenis. De mensen van de toekomst zullen tijdens hun kadootjesfeest Hoeloeboelulu dansen in kostuums van glitterende regenboogrobotjes, en ze vertellen hun kinderen dat er een Opperrobotje is met een rode muts, die ’s nachts aan je tenen komt knabbelen als je niet lief geweest bent en dat dit alles zijn oorsprong vindt in een oud Hollands kinderfeest Sint Nikolaas.

Maar Día de Muertos dus. Volgens de overlevering keren op 1 november de zielen van de overleden kinderen terug naar de aarde. En op 2 november de zielen van alle overleden volwassenen. Het wordt onder andere gevierd met de mooiste kostuums en praalwagens in een grote parade door Mexico-Stad. Waarbij je verkleed gaat als overledene, met een schedelmasker, witte schminck en grote veelkleurige bloemen. Goudsbloemen vooral, omdat dat de bloem van de doden is. De doden leven omdat ze in jou leven. Ook wordt er gegeten en gezongen en gedanst op de begraafplaatsen, hele feestmalen worden er aangericht. 

Vriendin T. en ik praten door over vergeten en herinneren in relatie tot de liefde. Ik weet niet of u die uitspraak kent, hij komt me altijd een beetje gemakzuchtig voor. ‘Het geheim van een goed huwelijk, is een slecht geheugen.’ Maar vriendin T. is er op een bepaalde manier een pleitbezorger van. Ze legt uit dat je beter in het nu kunt blijven. Dat je de dingen van het verleden niet kunt veranderen. Dus waarom zou je ze weer herleven of doorakkeren? En de geschiedenis kennen om de geschiedenis niet te herhalen, vraag ik, behept of belast met een goed geheugen. En ze knikt bedachtzaam. Ze is geen gesprekspartner die goed- of afkeurt. Later als ik met de hond het laatste rondje loop valt het me in dat de geschiedenis kennen en de geschiedenis vergeten net zo belangrijk kunnen zijn. 

Misschien lijkt het ook op tekst leren. Een acteur leert een tekst uit haar hoofd. En dan gaat ze het toneel op, en speelt de tekst alsof ze hem nooit uit het hoofd geleerd heeft, maar alsof ie gewoon uit haar mond komt. Ze vergeet het en onthoudt het tegelijk.